ඊයේ (නොවැම්බර් 12) Parliament එකේ ඉදිරිපත් කරපු 2027 Budget එකේ AI සහ Digital ගැන කොටස් කිහිපයක්ම තිබුණා. මම ඒවා කියවලා, ඔයාලට, විශේෂයෙන්ම students, freelancers සහ අලුතෙන් business පටන් ගන්න අයට වැදගත් වෙන දේවල් ටික සරලව මෙතන එකතු කළා.
Budget 2027 එකේ AI, Digital වලට තියෙන දේවල්
- AI Centre of Excellence එකක්: විජේරාම මාවතේ National Artificial Intelligence Centre of Excellence එකක් පිහිටුවන්න යෝජනා කරනවා කියලා President කිව්වා. අරමුණ ලංකාවේ AI දැනුම වැඩි කරලා, AI වගකීමෙන් පාවිච්චි කරන්න උදව් කරන එක.
- Digital economy එකට Rs. 28.5 bn: Ministry of Digital Economy එකට වෙන් කරලා තියෙන මුදල Rs. 18.5 bn ඉඳන් Rs. 28.5 bn දක්වා වැඩි කරන්න යෝජනා කරලා.
- Digital යෝජනා ටිකට Rs. 10 bn: Official speech එකේ Rs. 10 bn (Rs. 10,000 million) යෝජනා කරලා තියෙන්නේ digital economy යෝජනා ටිකටම එකට. ඒ ලැයිස්තුවේ Digital Startup Fund of Funds එකත් තියෙනවා, ඒත් මේ සල්ලි startups වලට විතරක් නෙවෙයි. Annexure එකේ මේ line එක Digital Economic Transformation කියලා තියෙනවා.
- අලුත් නීති: Digital Economy Bill එකක් (Digital Economy Authority සහ National Digital Economy Council) 2027 මුල් කාර්තුවේ pass කරන්න බලාපොරොත්තුවක් තියෙනවා. Cyber Security Authority එකක් 2027 දී පිහිටුවන්න යෝජනාවක් තියෙනවා. Digital purchases වලට අලුත් procurement guidelines 2027 මුල් භාගයේ එන්න තියෙනවා.
- Schools වලට: School digitalisation, teacher development සහ infrastructure වලට Rs. 35 bn, Provincial Council schools වල digital transformation වලට Rs. 3 bn, තෝරාගත්ත school students 750,000කට broadband vouchers.
- Books වලට VAT නිදහස් කරන්න යෝජනාවක්: Exercise books, printed books, dictionaries වගේ දේවල් VAT එකෙන් නිදහස් කරන්න යෝජනා කරලා තියෙනවා (April 2027 ඉඳන්, Budget එකේ annexure එකේ තියෙන විදිහට).
- Government services online: Divisional Secretariat සහ Grama Niladhari services digitalise කරනවා. Rs. 9.5 bn වෙන් කරලා තියෙන්නේ Police digitalise කිරීමට විතරක් නෙවෙයි — Police Academy, hospital, training school, sports complex සහ STF camps වගේ තවත් Police infrastructure ටිකකටත් එකට.
වැදගත්: මේවා තාම යෝජනා
Budget එක තාම Parliament එකේ debate කරනවා. Second Reading vote එක නොවැම්බර් 20, final vote එක දෙසැම්බර් 14. ඒ නිසා startup fund එකට apply කරන්නේ කොහොමද, broadband voucher එක ලැබෙන්නේ කාටද වගේ details තාම එළියට ඇවිත් නැහැ. Facebook එකේ "දැන්ම apply කරන්න" කියලා link එකක් ආවොත්, official government site එකකින් confirm කරගන්නකම් ඔයාගෙ details දෙන්න එපා.
ඉතින් අපි දැන් කරන්න ඕනේ මොකක්ද? මගේ අදහස
- Skills ලෑස්ති කරගන්න. Funds, centres ආවත් ඒවායින් ප්රයෝජන ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ AI tools හරියට පාවිච්චි කරන්න දන්න අයට. ඒක පටන් ගන්න සල්ලි ඕනේ නැහැ.
- Startup idea එකක් තියෙනවා නම් ලියලා තියාගන්න. ප්රශ්නය මොකක්ද, කාටද, AI එකෙන් ඒක විසඳන්නේ කොහොමද කියලා පිටුවක ලියලා තියාගන්න. Scheme එක announce වුණාම ඉක්මනට ලෑස්ති වෙන්න පුළුවන්.
- Official announcements follow කරන්න. Ministry of Digital Economy එකේ සහ Ministry of Finance එකේ official announcements බලාගෙන ඉන්න. Rumors share කරන්න කලින් check කරන්න.
ප්රශ්නයක්: Rs. 10 bn එකෙන් මටත් සල්ලි ගන්න පුළුවන්ද?
තාම කියන්න බැහැ. Official Budget Speech එකේ Rs. 10 bn යෝජනා කරලා තියෙන්නේ digital economy යෝජනා ටිකටම එකට. ඒ තුළ Digital Startup Fund of Funds එකක් ශක්තිමත් කරනවා කියලා තියෙනවා, ඒත් කොච්චරක් ඒ fund එකටද කියලා කියලා නෑ. කවුද eligible, කොහොමද apply කරන්නේ කියන විස්තර තාම නෑ. Budget එක pass වුණාට පස්සේ official notice එකක් එයි කියලා බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්. ඒ වෙනකන් ඔයාගෙ idea එකයි skills ටිකයි ලෑස්ති කරගන්න එක තමයි හොඳම දේ.
රටක් විදිහට AI වලට යොමු වෙන එක සුපිරි ආරම්භයක්. හැබැයි ඇත්ත වෙනස එන්නේ අපි එකිනෙකා AI එක හරියට පාවිච්චි කරන්න ඉගෙනගත්තාමයි.
AI tools සිංහලෙන්, පියවරෙන් පියවර ඉගෙනගන්න අපේ community එකට එකතු වෙන්න: nas.io/kdj
මූලාශ්ර: Budget Speech 2027 (Treasury, Nov 12, 2026) | Onlanka: Sri Lanka's Budget Speech 2027 (Nov 12, 2026) | Daily Mirror: Budget 2027 spending (Nov 12, 2026) | Hiru News: AI Excellence Centre at Wijerama Mawatha (Nov 12, 2026)